Hantveste van Keyserinne Margriete,

Die sy den Kennemaren gegeven heeft.

    Margriete by der genaden Godts, Keyserinne van Romen, Gravinne van Henegouwen, van Hollandt, van Zeelandt, ende Vrouwe van Vrieslandt, maeckt kondt ende kennelijck allen luyden:

    Want onse goede luyden van Kennemer-landt, een recht ons ghemeenlijck ghetoont hebben van alderhande puncten, daer sy hier voortijdts in veronrecht zijn gheweest, nae dat sy ons aenghebracht hebben. Soo hebben wy om liefde ende om gunste (die wy tot onse goede luyden van Kennemer-lant hebben) die puncten oversien, ende wel verstaen by onsen gemeynen Rade. Ende om dat onsen welboren luyden van dien puncten verklaert sullen wesen: Soo hebben wy ghegheven, ende geven met goede voorsienigheydt, voor ons ende voor onse naekomelinghen, onse goede luyden voorschreven, ende haren naekomelinghen gemeenlijcken, die nu woonachtigh zijn, ende naemaels woonachtigh sullen wesen, in onsen lande van Kennemer-landt, ende die Kennemer-recht toe-behoort, eeuwighlijck ende tot allen daghen durende, van dien puncten alsulck recht, als hier naer beschreven staet, behoudelijck dien genen die nu ter tijdt binnen onsen Lande, voort Vry-heerschap hebben, haers rechts binnen heuren vryen heerschappen.

Van Oorloghe aen te nemen.

    In den eersten soo sullen wy, oft onse naekomelinghen gheen oorloghe beginnen noch aennemen, op andere Heeren landen, buyten onse landen oft palen van Hollandt, van Zeelandt, ende van Vrieslandt, het en ware by rade ende goetduncken onser Ridderen ende Knapen, ende onser Steden van Hollandt, daer sy ons in schuldigh sullen wesen te dienen, ende daer toe sullen ons onsen luyden voorsz altoos bereydt wesen te dienen, ende als wy dienste van haer begeeren sullen, soo sullen wy komen binnen onsen Bailliuschap van Kennemer-lant, ende spreken met onse wel-geboren luyden, gemeenelijcken om den dienst die wy van haer begheeren sullen, als onse Voor-vaders ghedaen hebben, ende onse welboren luyden sullen wy quijten, soo wanneer dat sy ons dienen, ghelijck met dat dede by des Grave Floris tijden, die wilneer Grave was in Hollandt. Ende waer t dat wy, oft onse nakomelinghen oorloge aennamen buyten Rade onser goeder luyden voorsz, soo en zijn sy ons niet schuldigh te dienen, sy wouden het doen by gunste, ende by haren vrye wille.

Van stille waerheydt.

    Item, voort en sullen wy, oft niemandt van onsent weghen, stille waerheydt besitten binnen onse Landen voorschreven, van geene saken, het en waer dat hen eenigerhande luyden onderlinghe, of tegens ons verwilkeurden ter waerheydt te blijven, sonder bedwanck van ons, oft van anders yemandt van onsent weghen, uytgeseyt moort, en moort-brande: Ende waer t dat hem yemandt ter waerheydt verwilkeurde, als voorsz es, soo soude onse Bailliu die waerheydt besitten, metten Ambachts-heeren, daer die breucken onder ghevallen zijn, ende met den Baillius Klerck, ende met vijf wel-gheboren mannen, die binnen den Ambachte woonen, die gheen partye en draghen, noch des Bailiuwes knapen niet en zijn, noch van sijn onthoude: Ende wes den Bailliu metten mannen voorschreven vernemen, dat sal die Klerck schrijven, ende sal bezeghelt wesen metter mannen zeghel voorsz. Ende die sal men brenghen in den Hof, den naesten Dingesdages voor onse mannen, dare onsen Bailliu dingen sal, ende die sal men daer openbaren by den mannen, die daer over gheseten hebben, ende dan sal onse Bailliu een vonnisse vragen, den genen, die daer schuldigh af zijn te wijsen, hoe dat hy dat schuldigh is te berechten nae der waerheydt, ende wes men daer af wijst, dat sal onse Bailliu berechten na dat het vonnisse ghewesen werdt. Het en waer dat onse Bailliu met ghemoede verdraghen werde, alsoo verre als t ons niet aenginge, ende soudmen die waerheydt besitten van moordt, oft moordt-brandt, die soud men besitten als voorschreven is.

Niemandt mach meer verbeuren dan sijn halve goedt.

    Voort die sijn lijf verbeurt met recht, die en mach tegens ons niet meer verbeuren, dan sijn lijf, ende sijn half eugentlijcke goeden, ende die ander helft sal blijven sijnen Wijve, ende sijnen Kinderen, oft sijn recht gheboren Erfghenamen. Ende sijn leen-goet dat van ons roert, dat sal hem vrylijcken volghen, van alre misdaet; alsoo verre als hy sijn Heer, daer hy t af houdt, doet dat een Leenman schuldigh is, te doen sijnen Heere sonder arglist: Ende alle leen goeden die van ons niet roeren, die sullen wesen ende blijven staen in allen rechten, als sy van oudts haer komen zijn.

Van Doodtslaghers.

    Voort soo wie van onse luyden voorseyt, eenen doodtslagh doet, binnen onse landen voorschreven, die sal die Bailliu eenen dagh van rechte leggen binnen ses weken, nae dat de doodtslagh geschiedt es, ende berechten den doodtslagh nae rechte van den Lande: Ende als de doodtslagh berecht waer, oft versoent, oft met ghevough, soo sal den ghenen die den doodtslagh ghedaen heeft, ons schuldigh wesen thien pondt van landt-winninghe, ende dare mede sal hy komen op sijn goedt, dat hy hadde opten dagh doe die doodtslagh gheschiede, uytgheseyt daer aen gherecht waer met breucke oft met brande. Ende sijn leen-goedt sal hem volghen als voorschreven es: Ende soo wie eenen vrede breeckt binnen onsen Lande, die sal men corrigeren, nae de rechte van den lande, ende nae inhouden ouden haer-komen, ende soo wie onnoosel misdoet die willen wy, dat sijnre onnooselheyt gheniette.

Ambachts-heeren Recht.

    Voorts so sullen alle Ambachts-heeren binnen onse landen voorschreven hebben den derden van alle verbeurnisse, in haren Ambachten, die daer in ghevallen, ende die daer uyt roeren, uytghenomen landtwinninghe.

Van vooghdy der bestorven kinderen.

    Voort soo gheven wy onse goede luyden voorschreven, dat alle bestorve kinderen, die geenen gherechten Vooght en hebben, ende niet self mondigh en zijn, dat die vier verndelen, daer toe eenen man setten sullen, die kinderen te vervooghden, ende die Vooght sal jaerlicxeens rekeninghe doen, voor die vier verndelen, van de kinderen goederen voorschreven, ende dat goedt dat die Vooght op-beuren sal, ter tijdt toe dat de kinderen selfs mondigh zijn, dat sal hy leggen in der kinderen oirbaer, by den vier verndelen, als voorschreven is. Alsoo verre, als die kinderen goet, niet versuymt en werde, noch niet verachtert by onradigheyt, henrer vier verndeelen.

Van Kinderen te ontvoeren.

    Voort soo wie een onmondigh Kindt vervoerde buyten sijn vier verndeelen, dat soude men van onsen weghen berechten, aen sijn lijf ende aen sijn goedt.

Van Keuren te legghen op vreemde luyden.

    Voort soo en sullen op onsen luyden voorschreven, geen van onse Poorteren hoogher keuren leggen moghen, dan op haer selfs poorters. Het en zy dat onse Poorters met onse Voor-vaders Hantvesten betoghen, dat sy t met rechte doen moghen.

Wat Onmondighen verbeuren.

    Voort dat geen onmondigh Kint meer verbeuren mach, van sijns Vaders en van sijne Moeders goede, dan thien pondt.

Hoe Hantvesten te vernieuwen.

    Voort sullen wy ende onse nakomelingen, onse goede luyden voorschreven, allen Hantvesten, die sy van onse Voor-vaders, ofte van ons hebben vernieuwen, sonder onser luyder kost, alsoo verre als men van den letteren, ende des zeghels goede kennisse hebben mach.

Van te Gyselen.

    Voort soo en sullen wy, noch niemandt van onsent weghen, yemandt te gijsel dagen, binden, noch senden, noch schade, noch hindernis doen, aen sijn lijf, noch aen sijn goedt, die recht ende vonnisse begheert; men hevet hem eerst met recht ende vonnisse af-ghewonnen, alsoo veer als hy hem verborghen mach te Rechte te komen: alsoo hooghelijcken, als drie wel-gheboren mannen duncken sullen dat redelijck is, uytgeseyt alre misdaet, die men misdoen mach, aen onsen Bosch, wildernisse ende wilde, ende de drie mannen sal onse Bailliu, ende die Ambachts-heeren nemen, als voorsz is.

Van den Lijve aenspreecken.

    Voort soo wie van onsent weghen beschuldight wordt, van sijnen lijve, die sal men met recht aenspreken binnen ses weken, nae dat hy beschuldight wordt, oft quijt wesen van dier saken, daer men hem af beschuldight hadde.

Hoe langhe aensprake duurt.

    Voort soo sullen wy, noch niemandt van onsent wegen, yemandt aenspreken van sijnen lijve, van eeniger misdaden, die een Jaer ende dagh gheleden zijn, nae dat sy eerst gheschieden, uytghenomen moordt ende moordt-brande, het en waer dat onse Bailliu yemandt binnen s Jaers, met recht ende vonnisse ballinck-landts gheleydt hadde, quame hy daer nae binnen onsen Graeflijckheydt, buyten gheleyde, oft over soen teghen den vrienden, soo mach die Bailliu daer over rechten als recht is.

Raden moeten welboren zijn.

    Voort soo en sullen wy, noch onse naekomelinghen niemandt nemen tot onse ghezworen Raedt, of tot onsen zegelaer, dan welboren mannen.

Van Luyden die buyten woonen.

    Voort waer yemandt die buyten onser lande woonachtigh ware, ende die yemant binnen onse palen woonende van onsen goeden luyden beoorloghen woude, oft sijns goedts onbruyck maecken met onrecht, ende van die genen die binnen onse palen woonende, by ons bescheydt nemen ende gheven woude, ende des de ander niet doen en woude, soo mach die ghene die t ghebreck heeft, ende in onsen lande woont, hy ende sijn hulpers op sijn vyanden daer hy t ghebreck aen hevet verhalen, oft op sijn lijf, oft op sijn goet, soo waer t ghelegen waer, ende hy t bewaren konde binnen onsen landen, oft daer buyten, sonder teghens ons te misdoen.

     Ende om dat wy Margriete, Keyserinne van Romen, Gravinne van Hollandt, van Zeelandt, ende Vrouwe van Vrieslandt, willen dat alle dese puncten, ende elck by hem, alsoo als sy voorschreven zijn, allen onsen goeden luyden voorschreven, ende haren naekomelinghen, die nu oft naemaels wesen sullen in onsen lande van Kennemer-landt, van ons ende onse naekomelinghen, wel ende ghetrouwelijck ghehouden werden eeuwighlijck, ende tot allen daghen ende gheen puncten vermindert, soo hebben wy desen Brief bezegelt met onsen zegele: Ende om die meer gedenckenisse en sekerhede, soo hebben wy gebeden ende bidden onsen lieven oom Heere Jan van Henegouwe, Heer van Beymont, dat hy dese Brief in kennisse der waerheyt mit ons bezegelen wil, ende wy Jan van Henegouwen, Heer van Beymont, om beder wille onser liever Vrouwe Keyserinne ende Gravinne voorschreven, soo hebben wy desen Brief met haer bezegelt, met onsen zegele. Gegeven in den Haghe des Vrydaeghs nae Heyligen Ascensionis dagh, in t Jaer ons Heeren duysent drie hondert ses-en-veertigh (1346).

 _________________________________________________________________________________

2001  D Wintersteijn, Krommenie

Deze pagina is onderdeel van de homepage van: D Wintersteijn