Placcaet, beroerende de Wagen van Vrieslandt, Kennemer-landt, Aemstel-landt, Water-landt, Zeevanck ende Goy-landt.

    Kaerle by der gratie Godts, Roomsch Keyser, altijdt vermeerder des Rijcks, Koningh van Germanien, van Castilien, van Leon, van Grenada, van Arragon, van Navarre, van Napels, van Sicilie, van Majorque, van Sardanie, van de Eylanden Indien ende vasten lande der zee Oceane, Ertz-hertoge van Oostenrijck, Hertoghe van Bourgoigne, van Lothier, van Brabandt, van Limburgh, van Luxenburgh, ende van Gelre, Grave van Vlaenderen, van Arthois, van Bourgoingen, Phalz-grave, ende van Henegouwe, van Hollandt, van Zeelant, van Serrette, van Haguenault, van Namen, ende van Zutphen, Prince van Swabe, Marck-grave des Heylighs Rijcks, Heere van Vrieslandt, van Salijns, van der Stadt, Steden ende Landen van Utrecht, Over-yssel ende Groeninghen, ende Dominateur in Asia ende Africa.

    Den eersten onsen Deurwaerder: Exploictier van der Camere van den Rade in Hollant, hier op versocht: Saluyt.

    Alsoo tot onser kennisse gekomen is, dat veel ende diversche Persoonen, gheseten onder ende binnen onsen Steden van Vrieslandt, Kennemer-lant, Aemster-lant, Water-landt, Zee-vanck, ende Goy-landt, hen vervorderen haren kleynen Waren, als halve vaten, vier-en-deelen ende achten-deelen Boters, ofte Smeer, hondert ofte vijftigh ponden Kasen, Speck, Was, Vlas ende alle anderen diergelijcke Waren, dagelijcks verkoopende binnen die voorschreven Steden, ende oock daer buyten, in den Dorpen, in onsen voorschreven Landen ghelegen, binnen heuren huyse, ofte anderswaert nae heure ghelieften, ende de Koopers t selve leveren by sekere particuliere gewichten hebbende binnen heuren huyse, die op elck hondert pondt ghewichts vijf pondt lichter zijn, dan t ghewichte van onsen Waghen aldaer: ende oock op-ghestelt zijn gheweest buyten onsen oorlof, consent ende octroye.

    Oock dat die selve onse voorsz Ondersaten, hem onderwinden groote menighte, soo wel van smiele, als van andere Ware, gelijck Boter, Kase, Koper, Tin, Loot, Hennep, Yser, Stael, Kabelen, Veeren, Wolle, ende andere diergelijcke goeden, die by den gewichten behooren ende gewoonlicke zijn verkocht ende gelevert te worden, d een den anderen verkoopen ende leveren, mit veel lasten ende schip-ponden, by den hoop sonder ghewichte ende sonder die in onsen Wagen van de voornoemde Steden, ende daer buyten te brenghen, ofte onsen Waegh-meesteren onsen recht van den Waegh-gelde daer af te betalen, frauderende alsoo niet alleen ons, ende onse Pachters, van onsen Wagen aldaer, van t recht van onsen Waegh-gelden, contrarie onse ordonnantie van onsen Wagen, van ouden tijden daer van geuseert, maer oock mede d een den anderen in de lichte van de ghewichten, die den voornoemden onsen Ondersaten, binnen onsen voorschreven landen, alsoo binnen heuren huyse, als vooren houden ende ghebruycken, t welck alsoo niet en behoort: daer inne wy by andere onsen Placcaten, in den Jare duysent vijf hondert vijf-en-twintigh (1525) en negen-en-twintigh (1529) hebben doen voorsien, soo wel tot lichtenisse van onsen Ondersaten, als den vreemden Koopman in onsen voornoemden landen frequenterende, als tot onderhoudnisse van onsen Domeynen ende Rechten aldaer.

    Ende want wy willen, die selven ordonnantien onderhouden hebben, ende dat niemandt, overmidts die lanckheydt ende verloop van den tijdt daer van ignorantie en pretendere.

    Soo ist: Dat wy desen over-ghemerckt, van nieuws u lasten ende bevelen, daer toe committerende midts desen dat ghy terstondt treckt, binnen die Steden van onsen voornoemden landen van Vries-landt, Kennemer-landt, Aemster-landt, Water-landt, Zee-vanck ende Goy-landt, ende oock daer buyten, in den Dorpen, aldaer wy onse Waghen hebben, ende doen ontfangen, ende aldaer openbaerlijcken voor den Volcke; by u roepende onsen Officiers, van der plecke, indien t noodt es, publiceert, last ende beveelt, eenen yegelijcken ende allen den ghenen die hen generende zijn, ende koopen oft verkoopen eenigherhande goeden, ofte koopmanschappen, die metten ghewichte behooren, ofte ghewoonlijcke zijn verkocht ende ghelevert te worden, soo wel den ghenen die gheseten zijn buyten die Steden van onsen voornoemde Landen, als daer binnen, ende allen anderen des noodt zijnde, dat sy heuren Goeden ende Waren, soo wel groot als kleyn, die men mitten ghewichte verkoopt, ofte mitten ghewichte behoort verkocht ofte ghelevert te worden, ende daer van t ghewicht bedraeght vijf-en-twintigh pondt, ende daer-en-boven in onsen Waghe binnen die Steden, van onsen voorschreven landen ende daer buyten, aldaer die gekocht ofte verkocht worden, ende wy onse Wage hebben, aldaer ter Wage brenghen, ende daer af t behoorlijck ende t ghewoonlijck Waegh-gelt, sulcks als dat van ouden tijden, ofte wy daer inne gherechtight zijn, gheuseert ende betaeltes gheweest, betalen in handen van onsen Waegh-meesteren aldaer, sonder des te laten, ofte daer van in ghebreke te wesen in eenigher manieren, op peynen ende verbeurte, van de selve goeden, soo wel groote als kleyne Waren, t derden-deel van dien t appliceren tot onsen profijte, t ander derden-deel tot profijte van de Pachter van de Waghe, ofte Waegh-meesteren van der plecke, daer t ghebeuren sal, ende t derden-deel, tot profijte van den aenbrengher.

    Gebiedende voorts, onsen voorschreven Onderstaen, dat niemandt wie hy sy, hem en vervordert van nu voortaen meer ghewichts in sijnen huyse te houden, dan vier-en-twintigh Troische ponden, die welck conform zijn die ponden, daer af men in onsen Waeghen, van de voornoemde Landen useert ende ghebruyckt, op peynen van thien gouden Carolus guldens, jeghens ons te verbeuren, ende t appliceren als boven, soo dickwils ende menighwerven, als men ter contrarie bevinden sal.

    Bevelende voorts eenen yegelijcken, die eenighe Waghen, Balancen ende Ghewichten opghestelt hebben, sonder onsen consent ende octroye, binnen twintigh Jaren herwaerts, dat sy die selve Waghen, Balanchen ende Ghewichten, van stonden aen af-stellen, ende te niete doen, ende niet meer nae dese publicatie en ghebruycken, noch daer mede weghen in eenigher manieren.

    Verbiedende voorts, dat niemandt wie hy zy, hem en vervordere van nu voortaen, eenighe Waghen, Balanchen ende Ghewichten op te stellen, sonder onsen consent ende oorlof als vooren, ende dit al opte verbeurte van twintigh gouden Carolus guldens, jeghens ons te verbeuren, by den genen die men bevinden sal, contrarie van desen gedaen te hebben, soo dickwils ende menighwerven als t ghebeuren sal.

    Verbiedende voorts eenen yegelijcken van onsen Ondersaten, dat niemandt wie hy zy, hem en vervordere eenighe goeden te laten weghen, in eenighe Waghe alsoo op-ghestelt ofte op te stellen, opte verbeurte van drie gouden Carolus guldens, t elcke reyse dattet ghebeuren sal, d een helft van dese peynen t appliceren, tot onsen profijte; ende d ander helft, tot profijte van den Officier van der plecke daer t gebeuren sal.

    Bevelende allen onsen Officieren ende Justicieren, binnen die Steden van onsen voorschreven landen, ende daer buyten opten platten lande, dat sy dese onsen voornoemden publicatie ende bevelen onderhouden ende observeren, ende doen onderhouden ende observeren, ende den Overtreders van dien corrigeren, by den peynen ende breucken voornoemt, sonder verdragh of dissimulatie, want ons alsoo gelieft.

    Ontbieden daeromme, ende bevelen allen onsen Justicieren, Officieren ende Ondersaten, dat sy u in dit doende, van t gunt dat voorsz is, met alle t gunt dat daer aen kleven mach, ernstigh verstaen ende obedieren, alle hulp, assistentie ende bystant doen, sonder des te laten in eenigher manieren, op alle t gunt des zy ons duchtende zijn.

    Gegeven onder onsen Zeghel van de leenen, die wy in onsen voorsz landen van Hollandt gebruyckende zijn, in forme van Placcate, hier onder op-gedruckt opten 17 Septemb. in t Jaer duysent vijf hondert een-en-veertigh (1541).

_________________________________________________________________________________

2001  D Wintersteijn, Krommenie

Deze pagina is onderdeel van de homepage van: D Wintersteijn