Copye-Octroy,

Waer by die van de Oost-zijde van Sanerdam werden gheauthoriseert, een Wees-huys te mogen oprechten, ende van de verkochte onroerende goederen, in haren Ban ghelegen, ende hare Ingesetenen toe-komende, te mogen heffen een duyt van de gulden; mitsgaders met alsulcke verdere vrydommen en exemptien als ondre Gods ende Wees-huyssen genietende zijn.

    De Ridderschap, Edelen ende Steden van Hollandt ende West-Vrieslandt, representerende de Staten van den selven lande; Doen te weten: Hoe dat ons vertoont is, by Burgermeesters, Schepenen ende Vroedtschappen van Saerdam in Water-landt, dat sy Supplianten bevonden overmidts de teghenwoordighe dierte, ende neeringhloosen tijdt, de Arme van hare Ghemeente dagelijcks aenwassende waren: soo dat somwijlen eenighe, met Kinderen belast zijnde, ende komende te overlijden, sonder soo veel achter te laten, dat de voornoemde Kinderen, daer uyt eerlijck konden werden onderhouden ende op-ghevoedt, daer door quam te ontstaen, dat de voornoemde Kinderen ghenoeghsaem sonder behoorlijcke opsichte liepen, ende in onghebondenheyt op-wiessen, sulcks dat sy Supplianten, omme het selve voor te komen, te raden zijn gheworden, op te rechten een Wees-huys, alwaer de voornoemde ouderloose Kinderen onder goede toesicht in de vreese Godts, souden moghen werden op-ghebracht, hebbende daer toe uyt de ordonnantien van de Weeshuysen der voornaemste Steden van Hollant ende West-Vrieslant, gedaen concipieren de ordonnantie van hare voor-genomen Wees-huys, ons vertoont.

    Doch alsoo sy Supplianetn beducht waren, dat eenighe onwillighe haer daer tegen souden willen opposeren, ende dat sy oock noodigh hadden authorisatie, omme tot het timmeren van t voornoemde Wees-huys te moghen kiesen soodanige plaetse, als sy daer toe souden dienstigh vinden, midts daer vooren betalende aen de Eygenaers van de selve, so veel als onpartijdige luyden hun des verstaende, de selve sullen taxereeren waerdigh te zijn.

    Dat sy oock gelijck anderen Gods-huysen, garen souden wesen exempt, van alle Imposten ende Accijsen van de goederen die in het voorsz Weeshuys souden werden gheconsumeert, midtsgaders, dat tot vervallinghe van de sware lasten ende kosten, die daer toe in t eerste souden werden ghedaen ende ghedraghen, den Supplianten eenighsins soude helpen, indien hen-luyden werde geconsenteert, van alle verkoopinghe van onroerende goederen, in haren Ban gheleghen, te mogen trecken, een duyt van de gulden tot profijt van het voorsz Wees-huys, gelijck op verscheyden plaetsen, by andere Armen ende Godts-huysen, werde ghedaen.

    Soo waren sy Supplianten haer reverentelijck tot ons keerende, versoeckende dat onse goede gheliefte ware, de voornoemde geconcipieerde Ordonnantie t approberen, ende hun Supplianten te authoriseren omme soodanighen plaetse, als sy tot timmeragie van t voornoemde Wees-huys, souden bequaem vinden, te mogen aen haer nemen, tot tacxatie van luyden hen des verstaende; midtsgaders het voorsz huys te verklaren vry ende exempt, van alle Accijsen ende Imposten ten regarde van de goederen die binnen het selve huys souden worden gheconsumeert, ende hen Supplianten daer-en-boven te octroyeren, omme van alle verkoopingen van onroerende goederen, in haren Ban gheleghen, te mogen heffen een duyt van de gulden, tot profijte van het voorsz Wees-huys.

    Soo ist, dat wy de sake ende versoecke voorsz overgemerckt, al vooren hier op ghehadt het advijs van den President ende Raden, van onsen Hove Provinciael van den voorsz lande, gheneghen wesende t haerder bede, de Suppliant gheoctroyeert, gheaccordeert ende geconsenteert hebben, octroyeren, accorderen ende consenteren midts desen, te moghen ghebruycken ende observeren de ordonnantie by de Supplianten op t stuck van hare Wees-huys ghemaeckt, ende gearresteert, hier naer volghende:

Ordonatie van t Wees-huys by de respective Burgermeesteren, Schepenen ende Vroedtschappen van Saerdam op te rechten, by de selve ghemaeckt, in den Jare 1631.

I.

    Dat de Ouders, welcker Kinderen in het voornoemde Wees-huys sullen werden genomen, wanneerse sullen komen te sterven, ses Jaren buren tot Saerdam sullen moeten zijn gheweest.

II.

    Dat de voornoemde Kinderen, onder de twee Jaren oudt zijnde, soo lange by de arme Vooghden sullen moeten werden aenvaert ende op-ghenomen, tot dat sy tot den voorsz ouderdom van twee Jaren sullen zijn ghekomen, ende alsdan by de selve aen den Regenten van het voornoemde Wees-huys over-ghelevert.

III.

    Dat de voornoemde Regenten niet vermoghen sullen, eenige soodanighe Wees-kinderen aen te nemen, die boven de twaelf Jaren oudt zijn, ten ware omme merckelijcke redenen, die sy gehouden sullen zijn, met die van den Gherechte te communiceren.

IV.

    Dat de naeste Vrienden van de voornoemde Kinderen, gehouden sullen zijn, der selver namen ende ouderdom aen de voornoemde Regenten over te leveren, eer de laetste overledenen van hare Ouders begraven es.

V.

    Dat de voorsz Regenten, wanneer ende soo haeste voornoemde over-gifte aen haer sal wesen ghedaen, vermoghen sullen eenen te committeren, omme staet, ende Inventaris te maken van den boedel by der voorsz Kinderen Ouders achter gelaten, ende de schulden van den voornoemden boedel, daer uyt te betalen, midtsgaders het overschot beneffens de voorschreven Kinderen, aen de voornoemde Regenten, tot profijte van het voornoemde Wees-huys over te leveren, sonder dat de voornoemde Regenten echter verstaen sullen worden, haer daer mede Erfghenaem van de voornoemde Overleden te hebben ghefundeert: maer in alle ghevalle mogen volstaen, midts de voorsz schulden te betalen, soo verre de voornoemde goederen sullen komen uyt te reycken.

VI.

    Dat de voornoemde Kinderen, terwijle sy in het Wees-huys zijn, yet komende te erven, het selve wederom naer haer sullen nemen, als sy daer uyt sullen gaen, blijvende de vruchten ende renten van de voorsz goederen middeler-tijdt gevallen ende verschenen, ten behoeve van het voornoemde Wees-huys.

VII.

    Ende soo de voorsz Kinderen, uyt het Wees-huys gescheyden zijnde, daer naer sonder wettelijcke blijckende geboorten achter te laten, oft sonder van hare goederen gedisponeert te hebben, komen te overlijden, dat de selve hare goederen in t geheel sullen komen, aen ende ten profijte van t voorsz Wees-huys, dan in cas van dispositie van de selve hare goederen, dat niet tegemstaende de selve dispositien een vierde part van dien, ten profijte van het Wees-huys komen sal.

VIII.

    Dat de voorsz Regenten niet en sullen gehouden zijn, eenige Kinderen langer in t voorsz Wees-huys te hoeden, als ter tijdt toe, dat sy achthien Jaren oudt sullen zijn.

IX.

    Dat de voornoemde Kinderen t gene sy gedurende den voornoemden tijdt komen te winnen, ghehouden sullen zijn t selve in het voornoemde Wees-huys te brengen.

X.

    Dat men alle Maenden, met een open Schael langhs het Dorp van Sardam sal gaen, tot profijt ende onderhoudt van het voornoemde Wees-huys.

XI.

    Dat men daer-en-boven alle Jaren eens, langhs het voornoemde Dorp sal omgaen, om te vergaderen Linnen ende Wollen, ende alle eerbare Waren, ofte andersins, die Buur-luyden tot onderhoudt van het voornoemde Wees-huys souden willen gheven.

XII.

    Dat by de voornoemde respective Burgermeesteren, Schepenen ende Vroedtschappen, drie buur-luyden tot Regenten van het voornoemde Huys sullen worden gekosen, ende die daer toe gekosen zijn, ghehouden sullen zijn, het voornoemde Ampt aen te nemen ende bedienen.

XIII.

    Behoudelijck, dat van de voornoemde drie Regenten alle Jaren een sal af-gaen, ende in de plaetse van den selven als vooren ghekosen.

XIV.

    Dat de voornoemde Regenten jaerlijcks ghehouden sullen zijn, aen de voornoemde Burghermeesteren, Schepenen ende Vroedtschappen, ofte haer Ghecommitteerden, te doen behoorlijcke rekeninghe, bewijs ende reliqua, van hare administratie, die sy ghedurende het voorsz Jaer hebben ghehadt.

    Ende op dat de Supplianten in alles tot soo goeden Werck, als is het op-rechten van t voornoemde Wees-huys, gheaccommodeert souden moghen werden, sullen de selve soodanige plaetse als sy-luyden tot timmeringe van t voorsz Wees-huys bequaemst sullen vinden, aen haer moghen nemen tot tacxatie, van luyden hen des verstaende.

    Hebben vorder de selve geoctroyeert, gelijck sy geoctryeert werden by desen, omme van de verkoopinge van de onroerende goederen in haren Ban gheleghen, de Inghesetenen van Saerdam toekomende, ende soo langhe die haer toe-komen sullen, sonder dat de Buur-luyden daer inne sullen wesen ghehouden, te moghen heffen een duyt van de gulden, tot profijte van t voorschreven Wees-huys, ghelijck wy hen oock ten regarde van de consumptie in t voornoemde Huys geaccordeert hebben, alsulcke vrydommen ende exemptien alls andere Godts ende Wees-huysen ghenietende zijn.

    Ende ten eynde de Supplianten desen onsen Octroye, Accoorde ende Consente mogen genieten, als nae behooren. Lasten en bevelen wy eenen yder, die desen souden moghen aengaen, hun punctuelijcken naer den inhouden van desen, onsen Octroye, ende de voorschreven ordonnantie te reguleren.

    Ghedaen in den Haghe, onder onsen grooten zeghel hier aen ghehanghen, opten een-en-twintighsten Martij, in t Jaer ons liefs Heeren eenighen Heylandts ende Salighmaeckers, duysent ses hondert een-ende-dertigh (1631). Was onderteyckent I.D. Wassenaer. Lager stondt, Ter ordonnantie van de Staten. C. van der Wolf, ende was onder uyt hanghende een groot Zegel van rooden Wasse, aen een dobbele francijne staerte.

    Naer Collatie is desen met den principalen Octroye accorderende bevonden, die op francijn-bladen gheschreven was op den sevenden October anno sesthien hondert een-en-vijftigh (1651). By my I. De Graef, Secretaris tot Oost-zanen.

_________________________________________________________________________________

2000  D Wintersteijn, Krommenie

Deze pagina is onderdeel van de homepage van: D Wintersteijn