Costume, dat den Succumbant ofte Succumbanten voor des Baillius vyerschare, den selven altijdt hebben moeten gelden thien pondt ter boete.

    Achtervolghende sekere appoinctemente, in date den derden dagh November anno vijfthien hondert ende seventhien (1517), gestelt aen de merge van sekere Requeste, de Koninglicke Majesteyt overgegeven, by den gemeenen Schepenen van Kennemer-landt ende van Kennemer-volgh; soo hebben wy Gerrit, Heere van Assendelft, Ridder, Raet Ordinaris in den Hove van Hollandt, ende Pieter Hanneman, Commissaris van de Kamere van de Rekeninge aldaer, binnen den Dorpe van Eemskerck, opten twaelfden dagh deser maent November, op t inhouden van de selve Requeste ghehoort, die tuygen hier nae verklaert.

    Willem van Egmond, Schout van Uitgeest, oudt ontrent tsestigh Jaren, ghehoort ende ge-examineert, op t inhouden van de voorsz Requeste, tuyght by den eedt, die hy die Konincklijcke Majesteyt gedaen heeft, in t aennemen van sijn voorsz Officie, hoe dat binnen Kennemer-landt, van soo langhe als hem ghedenckt, altijdts gheuseert is gheweest, dat soo wanneer eenige partyen dingh-plichtigh worden voor den Schout ende Schepenen, ende dat daer soo verre gheprocedeert wordt, dat by den selven Schepenen vonnisse ghewesen wordt, tot voordeel van d een oft van d ander, ende dat die partyedie gesuccumbeert heeft, die selve Schepenen beroept voor Bailliu ende Mannen, dat alsdan die selve Schepenen moeten sustineren haer vonnisse.

    Ende indien by de voorsz Mannen verklaert wordt, wel beroepen ende qualijck ghewesen, soo werden die voorsz Schepenen te samen ghecondemneert in de boeten van thien s Heeren ponden ter ses-en-twintigh stuyvers t stuck; welcke thien ponden betaelt worden by de voorsz Schepenen, uyt het Schot, tot laste van den Dorpe, daer inne sy Schepenen zijn.

    Maer indien by den voorsz Bailliu ende Mannen verklaert wordt wel ghewesen ende qualijck beroepen, soo werdt in de voorsz thien ponden ghecondemneert den voorsz Beroeper, ende niet die Schepenen.

    Seyt, dat soo wanneer eenige van de Schepenen binnen Kennemer-landt beroepen worden voor Bailliu ende Mannen, dat alsdan de selve Schepenen gewoonlijck zijn te bidden, veel mannen op haer dagh, doende groote sware kosten, ende waghen-huur ende wijn, ende andere ghelaghen, die sy de selve Mannen schencken, bedragende dickwils de selve kosten gelijcke thien ponden oft meer, die welcke al t samen betaelt worden tot laste van den Dorpe, ghevraeght wat interest die Konincklijcke Majesteyt hebben soude in t accorderen ofte octroyeren de Supplianten haer begeerte.

    Seyt, dat als de Konincklijcke Majesteyt statueerde, dat die Mannen van nu voortaen, in de voorsz boeten wesen ende condemneerde partyen, die t vonnisse van Schepenen betrocken hadde, alsoo verre hy succumbeerde.

    Maer indien verklaert werde qualijcken ghewesen, dat die voorsz Mannen dan in de boete condemneerde, den gene die t voorsz Schepenen vonnisse hadde willen sustineren, dat indien gevalle, die Konincklijcke Majesteyt geen schade ofte interest daer by en souden hebben.

    Maer indien die voorsz Schepenen geen boete en souden gelden, soo wanneer sy qualijcken ghewesen hadden, ende dat partyen, die haer vonnisse hadden willen sustineren, oock gheen boeten gelden en souden, soo souden die Bailliuschappen in Kennemer-landt ende in Kennemer-volgh veel min gelden, ende op alles ghevraeght niet meer weet.

Andere tuyghen ghehoort in den Haghe, opten sesten dagh in Decembri,

anno ut supra.

    Jan van Teslonge, oudt omtrent acht-en-tsestigh Jaren, tuyghede ende seyde by den eedt, die hy den Koningh als Vassael gedaen heeft, dat hy in den Jare twee-en-tnegentigh, drie-en-tnegentigh, ofte daer omtrent, geweest es Bailliu van de Beverwijck, in welcker Bailliuschap men useert, die Rechten van Kennemer-landt, ende heeft ter selver tijdt ende oock daer te vooren, altijdt geweten dat men aldaer useerde, dat soo partyen, dingh-plichtigh worden voor Schout ende Schepenen, in eeniger van den Dorpen, ende dat d een oft d andere aldaer reporteert vonnis tot sijnen achterdeele, dat die t selve vonnisse mach beroepen voor Bailliu ende Mannen, ende indien by de voorsz Mannen, alsdan bevonden wordt, wel gewesen by de voorsz Schepenen, ende qualijck beroepen, soo is men altijdt ghewoonlijcken den Beroeper te condemneren, in thien s Heeren ponden tot ses-en-twintigh stuyvers t pondt.

    Maer indien by de selve Mannen bevonden wordt wel beroepen ende qualijcken gewesen, soo zijn sy alsdan ghewoonlijcken, die Schepenen te samen te condemneren, in die voorsz thien ponden.

    Welcke thien ponden by den selven Schepenen, betaelt worden tot laste van den Dorpe, daer sy Schepenen zijn.

    Seyt dat die Schepenen beroepen in de maniere voorsz oock ghewoonlijcken zijn, op haren dagh te bidden veele ende diversche Mannen, den welcken sy schencken den Wijn ende andere gratuiteyten, al tot laste van den Dorpe.

    Ghevraeght wat interest de Konincklijcke Majesteyt soude moghen hebben, in t accorderen den Supplianten daer begeerte, seyt dat hem dunckt dat als die die Koningh, den Supplianten octroyeerde, als sy beroepen worden, ende naemaels by Mannen verklaert wordt, qualijcken beroepen, dat alsdan die boeten van thien ponden, soude gelden die beroeper, als gewoonlijcken is, ende als verklaert wordt wel beroepen, ende qualijcken ghewesen, dat alsdan die boete van thien ponden, soude gelden die ghene, die alsulcke vonnisse hadde willen sustineren, dat indien ghevalle die Konincklijcke Majesteyt geen intereste daer by en soude hebben.

    Maer seyt, dat indien ghevalle van noode waer, dat die Coningh den Supplianten mede octroyeerde, dat sy voortaen onghehouden waren, alsulcke vonnisse te Hove te brengen: maer souden alleenlijck moghen volstaen, midts t selve leverende partyen, met die dingh-talen, seydt dat die Schepenen grootelijcken geinteresseert zijn, by t voorsz beroepen.

    Want nae de costume ende ghewoonte aldaer, soo en moghen sy hanghende t voorsz beroep, geen partyen Recht ende Justitie administreren, al eer sy gheobtineert hebben vonnisse tot achterdeel af tot voordeele, ende op alles ghevraeght niet meer en weet.

    Franck van Alckemade, Rentmeester van Kennemer-landt ende Vrieslandt, oudt ontrent negen-en-vijftigh Jaren, tuyght ende seyt by den eedt, die hy den Koningh in t aennemen van sijn Officie gedaen heeft, dat die Privilegien van Kennemer-lant ende Kennemer-volgh wel expres inhouden, dat soo wanneer partyen dingh-plichtigh gheweest zijn, voor Schepenen van eenighe van den Dorpen, ende dat een van hen-luyden vonnisse reporteert tot sijnen achterdeel, dat die t selve vonnisse mach betrecken voor Bailliu ende Mannen, ende indien by de selve Mannen bevonden wordt, qualijcken beroepen ende wel gewesen, dat alsdan die beroeper gecondemneert wort in thien s Heeren ponden, van ses-en-twintigh stuyvers t pondt.

    Ende indien by de selve mannen bevonden wordt, wel beroepen ende qualijck ghewesen, soo worden de selve Schepenen te samen gecondemneert, in thien ghelijcke ponden, die welcke sy betalen tot laste van den Dorpe, daer sy Schepenen zijn: welcke Privilegien hy deposant altijdt heeft sien useren, van alsoo langhe als hem ghedenckt.

    Maer hem Deposant dunckt, dat als die Konincklijcke Majesteyt den Supplianten octroyeerde ende accordeerde, dat soo wanneer sy beroepen worden, als voorsz is, ende by Mannen verklaert worde, qualijcken beroepen ende wel ghewesen, dat alsdan in die boeten gecondemneert soude worden, die beroeper.

    Ende als by Mannen verklaert wordt, wel beroepen ende qualijcken gewesen, dat alsdan in de voorsz boete, ghecondemneert soude worden, die ghene die sulcke vonnisse hadde willen sustineren, dat in dien gevalle den Koningh oft sijn Officiers, daer gheen interest by en souden hebben.

    Maer dunckt hem Deposant, dat wel onredelijck soude wesen, dat die selve, die t vonnis ter eerster instantie heeft tot sijnen voordeel, dat die boeten soude moeten gelden, indien t naemaels verklaert worde, qualijcken ghewesen, ende seydt hy Deposant, dat van noode soude zijn, als die Coningh den Supplianten soude willen octroyeren in der manieren voorsz, dat die selve Supplianten alsdan ongehouden waren van haer kenninghen te Hove te brenghen.

    Maer dat sy alleenlijcken souden moghen volstaen, midts die partye leverende haer vonnisse mitter dingh-talen, ende oock dat in den selfden ghevalle, den Supplianten gheoctroyeert soude wesen, niet teghenstaende alsulcke beroepen, ende t selfde beroep noch hanghende ongedecideert voor Mannen, dat sy tusschen anderen partyen dies versoeckende, altijdt Recht ende Justitie souden moghen administreren, t welck sy als nu niet doen en moghen, hanghende t voorsz beroep, oft souden daeromme ghecauseert worden van thien ponden, daer door die Coningh ende oock sijn Officiers, dickwils grootelijcks gheinteresseert zijn.

    Ysbrandt van Schoten, oudt omtrent neghen-en-dertigh Jaren, tuyght ende seydt by den eedt, die hy den Coningh als Vassael ghedaen heeft, dat hy altijdts binnen Kennemer-landt heeft sien useren, van soo langhe als hem ghedenckt, dat soo wanneer Schepenen beroepen worden, van eenighe van partyen voor Bailliu ende Mannen, ende dat by den selven Mannen verklaert wordt, qualijcken beroepen ende wel ghewesen, dat alsdan die beroeper ghecondemneert worde, in thien s Heeren ponden tot ses-en-twintigh stuyvers het pondt, ende als by Mannen verklaert wordt wel beroepen ende qualijck ghewesen, soo worden in de selve boete ghecondemneert, die voorsz Schepenen, ende worden die selve boete betaelt tot laste van den Dorpe, daer sy Schepenen zijn.

    Ende dunckt hem Deposant, dat als de Konincklijcke Majesteyt den Supplianten octroyeerde, dat van nu voortaen, als de Schepenen beroepen worden, ende by Mannen verklaert wordt wel ghewesen, ende qualijcken beroepen, dat alsdan die voorsz Beroeper ghecondemneert soude worden, in de voorsz boete.

    Ende als by Mannen verklaert wordt wel beroepen ende qualijcken ghewesen, dat als dan in die boete ghecondemneert soude worden, die ghene die alsulcke vonnisse hadde willen sustineren, dat in dien ghevalle den Coningh gheen interest hebben en soude, ende dat sijne Majesteyts Officiers daer niet by en souden verliesen.

Jan van Schagen, Schout van Haerlem, oudt ontrent ses-en-dertigh Jaren, tuyght ende seydt by den eede, die hy den Coningh in t aennemen van sijn Officie gedaen heeft, dat hy heeft sien useren van alsoo langhe als hem ghedenckt in Kennemer-landt.

    Dat soo wanneer eenighe Schepenen beroepen worden voor Bailliu ende Mannen, ende dat by den selven Mannen verklaert wordt, wel ghewesen ende qualijcken beroepen, dat alsdan die Beroeper ghecondemneert wordt, in thien s Heeren ponden tot ses-en-twintigh stuyvers t pondt.

    Ende indien by de selfde Mannen verklaert wordt, wel beroepen ende qualijcken ghewesen, soo worden in die selfde boeten ghecondemneert, die voorsz Schepenen, die de selfde betalen tot laste van den Dorpe.

    Ende dunckt hem Deposant, dat, indien t de Conincklijcke Majesteyt beliefde, den Supplianten t octroyeren, dat van nu voortaen als die Schepenen beroepen worden, ende by den voorsz Mannen verklaert wordt wel ghewesen ende qualijck beroepen, dat alsdan die Beroeper ghecondenmeert soude worden in de voorsz thien s Heeren ponden, ende als by Mannen ghewesen worde qualijcken ghewesen ende wel beroepen, dat alsdan in die boete ghecondemneert soude worden die gene, die t vonnisse van Schepenen hadde willen sustineren; dat in dien ghevalle de Conincklijcke Majesteyt gheen interest daer by en soude hebben, ende dat sijnre Majesteyts Bailliuwen, daer niet by verkort en souden wesen.

    Ende was onderteyckent, G. d Assendelft, ende P. Hanneman.

_________________________________________________________________________________

2001  D Wintersteijn, Krommenie

Deze pagina is onderdeel van de homepage van: D Wintersteijn