[Appendix]

Octroy,

Van t Wormer Wees-huys.

    De Ridderschap, Edelen ende Steden van Hollandt ende West-Vrieslandt, representerende de Staten van den selven lande; Allen den genen die desen sullen sien ofte hooren lesen; Saluyt; Doen te weten: 

    Dat ons vertoont is by Burghermeesteren ende Regeerders van Wormer, dat sy Supplianten nu eenigen jaren herwaerts hadden bevonden, dat, midts het overlijden van verscheyden onvermoghende Persoonen, de Weesen binnen hun Supplianten Dorpe dagelijcks vermenighvuldighden, ende naer behooren niet onderhouden, nochte ghestiert en konden werden, omme t welcke naer vermoghen te voor-komen, dat sy Supplianten wel gheneghen souden zijn, binnen hun-luyden Dorp te doen maken een Wees-huys, daer inne de selve Kinderen, die geseydt worden seer veel zijn, onderhouden, ende in de vreese des Heeren op-ghetoghen ende gestuurt souden moghen werden, dan alsoo sy Supplianten van gheen huysinghe nochte plaets daer de selve huysinghe soude moghen werden ghebouwt, nochte van middelen daer uyt de voorschreven onkosten, tot op-bouwen van de voorschreven huysinghe, als mede tot onderhoudt van de voorschreven Kinderen, ende t ghene daer van dependeert, noodigh en ware voorsien, ende sulcks uyt de liberaliteyt van anderen ghevonden soude moeten werden. 

    Soo was t dat sy Supplianten vertrouden, dat wy op t hooghste souden zijn gheneghen, soo goeden ende Godtvruchtigen voornemen te secunderen, ende tot het selve de goede handt te bieden, waren haer keerdende tot ons, ootmoedelijck versoeckende, dat wy gheliefden hen Supplianten, tot vervallinghe van de onkosten, tot opbouwinghe van soodanighen Wees-huys, ende het onderhoudt van so groote menighte van Weesen, noodigh te subsidieren met soodanige somme van penninghen, als ons ghelieven soude te arbitreren, ende voorts aen hen Supplianten te authoriseren tot tauxatie van Schepenen te moghen aennemen, soodanige plaetse ende erve als sy souden dienstigh vinden, tot op-bouwinge van t voorschreven Wees-huys, ende voorts hun Supplianten t accorderen vrydom ende exemptie van alle middelen van consumptie, ende andere lasten ende ommeslaghen, alrede by ons op-ghestelt, ende die noch op-ghestelt souden moghen werden, ende die by andere Godts-huysen ende Wees-huysen mede werden genoten. Ende alsoo mede op t hooghste noodigh was, dat alles in t voorschreven Wees-huys naer sekere ordre werde ghereguleert, soo was t dat sy Supplianten mede versochten, dat onse beliefte ware d Ordonnantie ende Articulen, ons over-ghelevert, te ratificeren, ende approberen, ende te ordonneren, dat in conformite van de selve alles soude werden ghereguleert.

    Soo ist, dat wy de saecke ende versoecke voorschreven over-ghemerckt, gheneghen wesende ter bede ende tot vorderinge van soo goeden werck, als in de directie van een huys voor de schamele Weesen, de Supplianten uyt onser rechter wetenschap, volkomen macht ende souveraine authoriteyt, geaccordeert, geoctroyeert ende geconsenteert hebben, accorderen, octroyeren ende consenteren de selve midts desen, dat sy tot tauxatie ende arbitragie van onse Gecommitteerde Raden sullen mogen aennemen soodanighe plaetsen ende erven als sy Supplianten tot het bouwen van t voorsz Wees-huys dienstig ende oirbaer sullen bevinden, gelijck de Supplianten voor de arme Weesen van t voorschreven Wees-huys oock werdt geaccordeert vrydomme ende exemptie van des ghemeene landts middelen, ghelijck andere Godts ende Wees-huysen binnen den voorsz lande ghenietende zijn. Ende ten eynde het voorsz Wees-huys soude moghen werden gheregeert ende gheadministreert, by goet beleydt ende directie, hebben wy de Supplianten vorder by advijs van den President ende Raden van den Hove Provinciael van den voorsz lande, gheaccordeert dat sy sullen moghen gebruycken, onderhouden ende observeren, de Ordonnantien, Keuren ende Articulen hier naer volghende, daer naer wy lasten dat eenen yder die de selve souden moghen aengaen, hen sal hebben te reguleren.

I. Dat ghene Kinderen in t Wees-huys sullen mogen ghebracht werden, t zy de selve sullen hebben den ouderdom van drie Jaren, ende daer in komende, gheteyckent sullen werden aen haer oppertse kleedt.

II. Dat de Regenten niet vermoghen sullen eenige Kinderen aen te nemen, die boven de twaelf Jaren oudt zijn, nochte van soodanighe Ouders, die gheen ses Jaren binnen Wormer buren zijn gheweest, ten ware omme merckelijcke redenen, die sy gehouden sullen zijn met Burgermeesteren te communiceren.

III. Dat terstond nae het overlijden van de laetst overleden van soodanighe kinderen Ouders, die naeste Vrienden van de selve ghehouden sullen zijn der selver namen ende ouderdom aen de voornoemde Regenten over te leveren.

IV. Dat de voornoemde Regenten, wanneer de voorsz overgifte aen haer sal wesen ghedaen, vermoghen sullen een te committeren omme staet ende inventaris te maken, van den boedel, by de voorsz kinderen ouders achter-ghelaten, ende de schulden van den voornoemden boedel daer uyt betalen, midtsgaders het overschot beneven de voorschreven Kinderen aen de voornoemde Regenten, tot profijt van t voornoemde Wees-huys over te leveren, sonder dat de Regenten echter verstaen sullen worden haer daer mede Erfgenaem van de voornoemde Overleden te hebben ghefondeert, maer in allen ghevalle moghen volstaen, met de voornoemde schulden betalende, soo verre de voornoemde goederen sullen komen uyt te reycken.

V. Dat de voornoemde Kinderen, terwijlen sy in het Wees-huys zijn, yet komende te erven, het selve wederom na haer sullen nemen, als sy daer uyt sullen gaen, blijvende de vruchten ende renten van de voorsz goederen, middeler tijdt ghevallen ende verschenen, ten behoeve van het voorsz Wees-huys.

VI. Ende soo de voorsz Kinderen uyt het Wees-huys gescheyden zijnde, daer naer sonder wettelijcke blijckende geboorte achter te laten, oft sonder van hare goederen gedisponeert te hebben, komen te overlijden, dat de selve hare goederen in t gheheel, sullen komen aen ende ten profijte van t voorsz Wees-huys, dan in cas van dispositie van de selve hare goederen, dat niet tegenstaende de selve dispositie, sooder gheen wettelijcke blijckende geboorten en zijn, als vooren, de helft van dien, ten profijte van t Wees-huys sal komen.

VII. Dat de voorsz Regenten niet en sullen gehouden zijn eenige Kinderen langer in t voorsz Wees-huys te houden, als ter tijdt toe dat sy achthien Jaren oudt sullen zijn, ten ware omme merckelijcke redenen, anders by Burgermeesteren werde gheordonneert.

VIII. Dat de voornoemde Kinderen het ghene sy ghedurende de voornoemde tijdt komen te winnen, gehouden sullen zijn t selve in t voornoemde Wees-huys te brenghen.

IX. Dat alle Maenden de Regenten met een open schael langhs het Dorp van Wormer sullen gaen garen, ten profijte ende onderhoudt van t voorsz Wees-huys.

X. Dat Burghermeesteren ende Schepenen van Wormer sullen vermogen te committeren vier mans-persoonen tot Regenten van t voorsz Huys, ende drie Vrou-persoonen, die met advijs van de selve Regenten alles ten besten van t selve Huys sullen moeten dirigeren, ende de helft van de selve jaerlijcks sullen moghen veranderen.

XI. Dat de voornoemde Regenten jaerlijcks ghehouden sullen zijn te doen rekeninge, bewijs ende reliqua, aen de Burgermeesteren ende Schepenen, ofte hare Gecommitteerde van de administratie, die sy, gedurende t voorsz Jaer, sullen hebben ghehadt.

XII. Dat voorts Burghermeesteren sullen vermogen, door haer selven ofte de voorsz Regenten, soodanighe vordere ordre opte regeeringhe van t voorsz Wees-huys, ende der selver Kinderen te stellen, als sy ten meesten oorbaer ende beste van t selve huys sullen bevinden te behooren.

    Ende ten eynde de Supplianten desen onsen Octroye, Accoorde ende Consente moghen ghenieten, als naer behoren. Lasten ende bevelen wy eenen yder die desen soude moghen aengaen, hen punctuelijck naer den inhouden van desen onsen Octroye, ende de voorsz Ordonnantie te reguleren. 

    Gedaen in den Hage onder onsen grooten Zeghel hier aen ghehangen opten 11 Junij, in t Jaer ons Heeren 1633. I.D. Wassenaer Vt

    Lager stondt, Ter Ordonnantie van de Staten, ende was onderteyckent, C. van der Wolf.

[FINIS.]

Bron: Generale Privilegien ende Hantvesten van Kennemer-landt ende Kennemer-ghevolgh, gedrukt in 1652. Pagina 380,381,382,383.

_________________________________________________________________________________

2000  D Wintersteijn, Krommenie/Assendelft - correctie op 25-08-2013

Deze pagina is onderdeel van de homepage van: D Wintersteijn